İSMİN HALLERİ

İsimler, cümle içindeki görevlerine göre yalın ( eksiz ) veya " -i, -e, -de, -den " çekim eklerinden birini alarak bulunurlar. İsimlerin girdiği bu biçimlere ismin halleri denir.
       İsmin beş hali vardır.

1 .   İsmin yalın hali: 
       İsmin hal eki almamış biçimidir.
ÖRNEK: taş, sene, kitap, ağaç, dert, renk, tarak, Ahmet...

2.    İsmin -e hali:
       İsmin sonuna " -e "  veya " -a "  eklerinden BÜUK'na uygun olarak getirilmiş biçimidir.
ÖRNEK: Elmalara, okula, üzüme, taşa, seneye, kitaba, ağaca, derde, renge, tarağa, Ahmet'e, elmaya...

       NOT( 1 ) : Sesli harf ile biten cins isimler, " -e " hal ekini aldıklarında, isim ile hal eki arasına " y " kaynaştırma harfi girer.

       NOT ( 2 ) : " p, ç, t, k " harfleri ile biten cins isimler, " -e " hal ekini aldıklarında " Süreksiz sert ünsüzlerin yumuşaması " kuralı uygulanır. 

       NOT ( 3 ) : Özel isimlere eklenen " -e " hal eki kesme işareti ile ayrılır. " p, ç, t, k " harfleri ile biten özel ismler " -e " hal ekini aldıklarında yumuşama kuralı ( yazarken ) uygulanmaz.

3 .   İsmin -i hali: 
       İsmin sonuna " - i, -ı, -u, -ü " eklerinden uygun olanının getirilmiş biçimidir. 
ÖRNEK: Elmaları, okulu, üzümü, taşı, seneyi, kitabı, ağacı, derdi, rengi, tarağı, Ahmet'i, elmayı...
       NOT( 1 ) : Sesli harf ile biten cins isimler, " -i " hal ekini aldıklarında, isim ile hal eki arasına " y " kaynaştırma harfi girer.
       NOT ( 2 ) : " p, ç, t, k " harfleri ile biten cins isimler, " -i " hal ekini aldıklarında " Süreksiz sert ünsüzlerin yumuşaması " kuralı uygulanır. 
       NOT ( 3 ) : Özel isimlere eklenen " -i " hal eki kesme işareti ile ayrılır. " p, ç, t, k " harfleri ile biten özel ismler " -i " hal ekini aldıklarında yumuşama kuralı ( yazarken ) uygulanmaz.

4 .   İsmin -de hali: 
       İsmin sonuna " -de " ekinin getirilmiş biçimidir. " -de " eki eklendiği ismin son hecesindeki sesli harf kalın ise " -da " şeklini alır. 
ÖRNEK: Elmalarda, okulda, üzümde, taşta, senede, kitapta, ağaçta, dertte, renkte, tarakta, Ahmet'te, elmada...
       NOT: " p, ç, t, k, s, ş, h, f " harfleri ile biten isimler, " -de "  hal ekini aldıklarında              " yumuşak ünsüzlerin sertleşmesi " kuralı uygulanır.

5 .   İsmin -den hali: 
       İsmin sonuna " -den " ekinin getirilmiş biçimidir. " -den " eki eklendiği ismin son hecesindeki sesli harf kalın ise " -dan " şeklini alır. 

ÖRNEK: Elmalardan, okuldan, üzümden, taştan, seneden, kitaptan, ağaçtan, dertten, renkten, taraktan, Ahmet'ten, elmadan...
       NOT: " p, ç, t, k, s, ş, h, f " harfleri ile biten isimler, " -den "  hal ekini aldıklarında "yumuşak ünsüzlerin sertleşmesi " kuralı uygulanır.